Đòn bẩy là gì?
Đòn bẩy (leverage) cho phép bạn kiểm soát một hợp đồng có giá trị lớn chỉ với số vốn nhỏ (phần ký quỹ). Ví dụ đòn bẩy 1:20 nghĩa là với 1 đồng vốn, bạn giao dịch được lượng hàng hóa trị giá 20 đồng.
Đòn bẩy là đặc trưng cốt lõi của giao dịch hàng hóa phái sinh — và cũng là lý do khiến nó hấp dẫn lẫn nguy hiểm.
Đòn bẩy khuếch đại cả hai chiều
| Tình huống | Không đòn bẩy | Đòn bẩy 1:20 |
|---|---|---|
| Vốn bỏ ra | 100 triệu | 5 triệu |
| Giá tăng 5% | +5 triệu (+5%) | +5 triệu (+100% vốn) |
| Giá giảm 5% | −5 triệu (−5%) | −5 triệu (−100% vốn) |
→ Cùng một biến động giá 5%, đòn bẩy biến nó thành ±100% trên vốn của bạn. Lãi nhanh, nhưng cháy tài khoản cũng nhanh không kém.
Vì sao người mới hay thua vì đòn bẩy?
- Dùng đòn bẩy quá cao → chỉ cần giá dao động nhẹ ngược chiều là mất phần lớn vốn.
- Vào lệnh quá lớn so với tài khoản → không còn chỗ chịu biến động bình thường.
- Không đặt cắt lỗ → một lệnh sai có thể xóa sạch nhiều lệnh thắng trước đó.
Nguyên tắc dùng đòn bẩy an toàn
- Bắt đầu nhỏ: dùng khối lượng nhỏ để làm quen, đừng “all-in”.
- Quy tắc 1–2%: mỗi lệnh chỉ nên rủi ro tối đa 1–2% tổng tài khoản.
- Luôn có cắt lỗ (stop-loss): xác định mức lỗ tối đa trước khi vào lệnh.
- Chừa vốn dự phòng: không dùng hết tiền cho ký quỹ ban đầu.
Đòn bẩy không xấu — nó là công cụ. Vấn đề nằm ở cách dùng. Nhà giao dịch chuyên nghiệp dùng đòn bẩy thấp và quản trị rủi ro chặt, chứ không “đánh lớn ăn lớn”.
Bài viết mang tính giáo dục, không phải lời khuyên đầu tư. Xem thêm bài Quản trị rủi ro để biết cách bảo vệ tài khoản.