Thị trường kim loại cơ bản đang trong trạng thái “tìm đáy” – cụm từ không lạ lẫm với ai từng theo dõi chu kỳ hàng hóa. Nhưng tìm đáy không phải là một sự kiện tức thời; đó là một quá trình, và quá trình hiện tại đang tạo ra những bất cân xứng thú vị giữa các kim loại khác nhau.
Để hiểu rõ hơn, chúng ta cần bỏ qua những tiêu đề lớn lao về “thị trường yếu” và tập trung vào cốt lõi: cung-cầu cơ bản đang thay đổi phi đều theo từng kim loại, và những thay đổi đó đang tạo cơ hội chọn lọc cho nhà đầu tư.
I. Bối Cảnh Chung: Giằng Co Mong Manh
Nửa đầu năm 2026 là một câu chuyện hai màu. Chỉ số LMEX đạt cao kỷ lục vào đầu tháng 6 – thời điểm nhà đầu tư còn tin tưởng vào nhu cầu AI, cơ sở hạ tầng dữ liệu, và các tín hiệu tích cực từ Trung Quốc. Nhưng chỉ vài tuần sau, sự đổ vỡ thỏa thuận ngừng bắn Mỹ-Iran làm bật lên nỗi lo lạm phát, giá dầu tăng vọt, và các nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy bắt đầu bán tài sản để huy động tiền mặt.
Kỳ vọng rằng các ngân hàng trung ương sẽ duy trì lãi suất cao hơn lâu hơn – không phải cắt giảm như thị trường từng hy vọng – đã trở thành yếu tố áp lực lớn nhất. Thêm vào đó, sự bất định về chính sách thuế quan giữ nhà đầu tư trong trạng thái báo động, tạo ra những biến động không định hình được.
Trong bối cảnh đó, ba nhóm kim loại – đồng, nhôm, và kim loại bạch kim – đang trải qua những câu chuyện hoàn toàn khác nhau.
II. Đồng: Cơ Hội Mua Giữa Sợ Hãi
Giá đồng LME hiện dao động trong phạm vi hẹp (13.000-14.000 USD/tấn), nhưng các yếu tố cơ bản đang kể một câu chuyện lạc quan hơn so với tâm lý hiện tại của thị trường.
Vấn đề cung:
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nguồn cung đồng đã “xấu đi đáng kể” do:
- Gián đoạn axit sulfuric (ngành phụ lục không ai chú ý, nhưng quan trọng hết sức) từ chiến tranh Iran
- Các xung đột ở Trung Đông ảnh hưởng đến sản lượng
- Tốc độ phục hồi ở các mỏ lớn chậm hơn dự kiến
Những gián đoạn này không phải là “tạm thời”. Chúng có thể kéo dài, và thị trường vẫn chưa hoàn toàn định giá điều này.
Nhu cầu vẫn mạnh:
- Lưới điện: mở rộng, nhu cầu dây điện tăng
- Năng lượng tái tạo: quá trình chuyển đổi không dừng lại
- Trung tâm dữ liệu AI: yêu cầu khổng lồ về năng lượng, và năng lượng cần dây đồng
Thậm chí ở Trung Quốc – nơi tăng trưởng GDP chỉ đạt 4,3% (dưới mục tiêu 4,5-5,0%) – có những tín hiệu tích cực:
- Tồn kho đồng trên sàn SHFE giảm (cung thắt chặt)
- Nhập khẩu đồng tinh luyện tăng, nhập khẩu đồng thô đạt 478 kt tháng 6 (+4% YoY)
- Giá đồng nhập khẩu duy trì cao, cho thấy người mua sẵn sàng trả giá cao vì nhu cầu thực sự
Đánh giá:
Những ai bán đồng ngay bây giờ vì sợ hãi về lãi suất cao đang cơ bản là đặt cược rằng thế giới sẽ không cần điện, năng lượng tái tạo sẽ dừng lại, và các trung tâm dữ liệu AI sẽ đóng cửa. Đó là một cược khá mạnh mẽ.
Ngược lại, những người nhận dứt khoát tín hiệu cơ bản này và chịu đựng tình cảm tiêu cực ngắn hạn có thể đang xây dựng một vị thế dài hạn hợp lý.
III. Nhôm: Khi Rủi Ro Được Định Giá Quá Mức
Nhôm là trường hợp ngược lại – một bài học về cách thị trường phản ứng quá mức rồi hiệu chỉnh.
Diễn biến gần đây:
- Tháng 5: Chiến tranh Trung Đông gây lo ngại về nguồn cung (khu vực này chiếm 9% sản lượng toàn cầu)
- Tháng 6: Giá tăng lên mức cao nhất 4 năm (>3.700 USD/tấn)
- Tháng 7: Giá rơi xuống mức thấp kể từ 19/2, xóa sạch phí bảo hiểm địa chính trị
Chuyện gì xảy ra? StanChart – và những quan sát cơ bản – cho thấy:
Bán tháo là quá mức:
Việc khôi phục 3 triệu tấn nhôm bị tạm ngừng không thể diễn ra một cách tức tời. Các nhà máy khác nhau dự kiến nối lại sản xuất theo các mốc thời gian khác nhau, điều này có nghĩa là thiếu hụt cung kéo dài lâu hơn so với kỳ vọng hiện tại của thị trường.
Sản lượng châu Á: Người Thắng Thực Sự
Nói cách khác, lợi thế cạnh tranh đã chuyển sang những nơi khác:
- Indonesia: Sản lượng nhôm tăng trưởng mạnh
- Trung Quốc: Sản lượng nội địa gần chạm 45 triệu tấn, với các nhà sản xuất tận dụng giá cao và biên lợi nhuận tốt hơn
- Xuất khẩu nhôm thô Trung Quốc: Đạt 711.000 tấn tháng 6 (+45% YoY) sau 4 tháng tăng liên tiếp
Đây không phải ngẫu nhiên. Đây là một sự chuyển dịch cơ bản về nơi sản xuất nhôm toàn cầu, và giá thấp hơn (StanChart hạ dự báo xuống 3.318 USD/tấn năm 2026) phản ánh sự thay đổi đó.
Đánh giá:
Câu hỏi đáng đặt ra: nếu sản lượng châu Á mạnh như vậy, cơ sở nào để kỳ vọng giá quay lại mức 3.700 USD/tấn? Cách đọc của StanChart nghiêng về hướng đợt giảm giá này phản ánh thay đổi cơ cấu nguồn cung, chứ không đơn thuần là biến động nhất thời — nghĩa là mức giá cũ chưa chắc là mốc để lấy làm chuẩn tham chiếu.
IV. Kim Loại Bạch Kim: Cuộc Tìm Kiếm Vẫn Chưa Kết Thúc
Nhóm bạch kim – palladium, rhodium, platinum – đang chịu sức ép từ nhiều hướng, nhưng những hướng đó không phải lúc nào cũng giống nhau.
Palladium: Sự Sắp Sỉ
Giá palladium đã rơi xuống 1.500 USD/ounce vào tháng 6, và câu chuyện ở đây rất rõ ràng: nhu cầu động cơ đốt trong – nơi palladium được sử dụng rộng rãi – đang suy giảm.
- Các quỹ đầu cơ tăng cường đặt cược giảm giá trong quý 2
- Lượng tồn kho trên sàn giao dịch tăng lên 200.000 ounce (gần bằng với Nymex: 233.000 ounce)
- Hoạt động giao dịch chậm lại, một dấu hiệu cho thấy nhu cầu không đủ mạnh
StanChart hạ dự báo giá palladium năm 2026 xuống 1.454 USD/ounce (từ 1.850 USD/ounce trước đó) – một sự giảm gần 21%.
Người thắng ở đây là các nhà sản xuất động cơ điện, người thua là các tín đồ của ngành ô tô truyền thống.
Rhodium: Một Tia Sáng Ở Tối
Rhodium đang chịu áp lực tương tự (kỳ vọng ngành ô tô yếu hơn), nhưng thị trường dự báo:
- Thiếu hụt nhẹ năm 2026
- Gần như cân bằng năm 2027
Điều thú vị: giá thấp hơn hấp dẫn hơn đối với hoạt động phòng ngừa rủi ro (hedging). StanChart dự báo giá rhodium trung bình năm 2026 là 9.268 USD/ounce (giảm từ 9.563 USD/ounce).
Đây là một cuộc tìm kiếm đáy chậm, không phải sự sụp đổ.
V. Bài Học: Bán Tháo Không Phải Luôn Là Cơ Hội
Khi mọi thứ giảm giá, sự tự tin có xu hướng bị xóa sạch. Nhưng những gì chúng ta thấy trong dữ liệu hiện tại là:
- Đồng: Cơ bản thực sự mạnh, cơn sợ hãi có thể tạo cơ hội
- Nhôm: Sự phục hồi từ Trung Đông có thể không bao giờ xảy ra ở mức giá cao như trước; điều này là một cuộc hiệu chỉnh cơ bản, chứ không phải một bán tháo tạm thời
- Bạch kim: Nằm trong quá trình chuyển đổi có cơ bản từ ô tô truyền thống; giảm giá phản ánh điều này, nhưng không phải lúc nào cũng là cơ hội
Người thắng từ đợt bán tháo này không nhất thiết là những ai mua tất cả; họ là những ai chọn lọc, những ai có thể đọc cơ bản khác nhau giữa ba nhóm, và những ai chịu được tâm lý ngắn hạn để giữ vào những gì họ tin tưởng.
— Bến Hàng Hóa
Tháng 7, 2026
Bến Hàng Hóa | Thông tin mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.