Hôm nay có hai tin tưởng như không liên quan đến nhau - một bên là bàn đàm phán thương mại Mỹ - Canada, một bên là giá vàng - nhưng tôi cho rằng chúng đang kể cùng một câu chuyện: nước Mỹ đang phải cân đối giữa việc bảo vệ sản xuất trong nước và việc giữ cho nền kinh tế không “quá nóng, quá mệt”.
Thuế quan kim loại có dấu hiệu hạ nhiệt
Theo tin từ những người nắm được thông tin đàm phán, Mỹ và Canada đang xây dựng một khung thương mại mới, trong đó mức thuế đánh vào thép và nhôm nhập từ Canada có thể giảm từ 50% xuống còn 25%, còn thuế ô tô cao nhất có thể giảm từ 25% xuống 15%. Đây chưa phải là thỏa thuận chính thức, mọi thứ vẫn có thể thay đổi.
Nhưng nếu nhìn rộng ra, tôi thấy đây là tín hiệu đáng chú ý. Mức thuế 50% trước đó vốn được dựng lên như một “cây gậy” để gây sức ép, nên việc cân nhắc giảm một nửa cho thấy phía Mỹ cần một nhượng bộ để đổi lấy điều gì đó khác từ Canada - có thể là năng lượng, có thể là cam kết về nguồn cung nguyên liệu. Với ngành sản xuất, thuế dễ thở hơn nghĩa là hàng hóa qua lại giữa hai nước thông suốt hơn, bớt được phần rủi ro vốn đang đẩy giá thép, nhôm lên trong suốt một năm qua.
Theo tôi, ngành ô tô sẽ là bên hưởng lợi rõ nhất nếu thỏa thuận được ký, vì lợi nhuận ngành này vốn mỏng, rất nhạy với chi phí đầu vào. Còn với thép, nhôm nói chung, tác động trước mắt sẽ thiên về tâm lý thị trường nhiều hơn là thay đổi ngay cung - cầu, bởi nhu cầu thép nhôm toàn cầu vẫn đang yếu do nhiều nền kinh tế lớn tăng trưởng chậm lại.
Vì sao giá vàng vẫn đứng vững ở vùng cao?
Giá vàng giao ngay nhích lên trên mốc 4.600 USD/ounce, vàng tương lai tại Mỹ cũng tăng nhẹ. Điều tôi chú ý không phải là mức tăng trong ngày - khá khiêm tốn - mà là việc vàng vẫn giữ được phần lớn cú tăng hơn 5% của tuần trước.
Cú tăng đó bắt nguồn từ việc Bộ Tài chính Mỹ mở rộng chương trình mua lại trái phiếu dài hạn cũ. Hiểu đơn giản: khi chính phủ Mỹ mua lại bớt nợ cũ và phát hành nợ mới, thị trường lo rằng đây là một cách gián tiếp “bơm thêm tiền” vào hệ thống. Tiền bơm ra nhiều hơn thường khiến đồng đô la mất giá trị theo thời gian, và vàng - vốn được xem là nơi giữ giá trị an toàn - thường được hưởng lợi trong kịch bản đó.
Đây chính là mạch chuyện đang chi phối vàng lúc này: nỗi lo về nợ công và cách chính phủ Mỹ xử lý khoản nợ đó đang lấn át câu chuyện lãi suất quen thuộc. Thông thường, khi lạm phát vẫn dai dẳng như số liệu công bố hôm thứ Tư cho thấy, vàng sẽ chịu áp lực giảm vì thị trường lo lãi suất bị giữ cao lâu hơn (lãi suất cao làm vàng kém hấp dẫn hơn so với gửi tiết kiệm hay trái phiếu, vì vàng không sinh lãi). Nhưng lần này, nỗi lo về đồng đô la mất giá lại đang bù đắp cho áp lực đó, giúp vàng đứng vững.
Mọi ánh mắt giờ đổ dồn về bài phát biểu của Chủ tịch Fed - Kevin Warsh - tại hội nghị Jackson Hole vào thứ Sáu này. Đây là dịp mà giới đầu tư mong chờ ông hé lộ hướng đi tiếp theo của lãi suất Mỹ. Thị trường hiện chỉ đặt cược khoảng 38% khả năng Fed tăng lãi suất vào tháng 9, nhưng lên tới hơn 73% cho tháng 12. Con số này cho tôi thấy thị trường không kỳ vọng có bất ngờ ngay lập tức, mà đang chờ một định hướng rõ ràng hơn cho những tháng cuối năm. Nếu ông Warsh không đưa ra tín hiệu cụ thể nào, tôi nghiêng về khả năng vàng sẽ đi ngang trong biên độ hẹp thay vì bứt phá ngay, vì mốc 4.700 USD vẫn đang là một ngưỡng tâm lý khó vượt qua.
Yếu tố căng thẳng khu vực cũng đáng để ý. Thủ tướng Qatar chuẩn bị đến Iran để nối lại vai trò trung gian hòa giải, trong bối cảnh Mỹ và Iran vẫn đang cáo buộc lẫn nhau. Vàng vốn được xem là “nơi trú ẩn” mỗi khi căng thẳng địa chính trị leo thang, nên theo tôi, rủi ro này vẫn đang âm thầm góp một phần vào việc giữ giá vàng ở vùng cao, dù không phải là động lực chính của đợt tăng vừa qua.
Một điểm đáng chú ý khác: bạc, bạch kim và palladium cũng tăng giá cùng lúc với vàng trong phiên này, trong đó bạc tăng mạnh nhất với hơn 1%. Với tôi, việc cả nhóm kim loại quý cùng đi lên - chứ không chỉ riêng vàng - cho thấy dòng tiền đang thực sự tìm đến nhóm tài sản an toàn trên diện rộng, chứ không phải chỉ là phản ứng nhất thời với một tin tức riêng lẻ.
Góc nhìn của tôi
Nhìn chung, tôi cho rằng thị trường đang ở giai đoạn chờ đợi có chủ đích: chờ khung thương mại Mỹ - Canada được chốt lại để đánh giá tác động thật sự lên ngành thép, nhôm, ô tô; và chờ bài phát biểu tại Jackson Hole để định hình lại kỳ vọng lãi suất cho cuối năm. Trong lúc chờ, nỗi lo về đồng đô la mất giá và nợ công Mỹ vẫn là sợi dây neo giữ vàng và các kim loại quý khác ở vùng giá cao, bất chấp tín hiệu trái chiều từ lạm phát và lãi suất.
— Bến Hàng Hóa